حسين مير حيدر

336

معارف گياهى ( فارسى )

تأييد شده و در تخمهاى آن در حدود 183 / 0 درصد مادهء هولوزيد پلانتئوز « 1 » وجود دارد . در برگهاى آن تعدادى گلوكوزيد ، ساپونين و تركيبات تلخ « 2 » يافت مىشود [ G . I . M . P ] . خواص - كاربرد معمولا در بازار زير عنوان بارهنگ مخلوطى از چندگونه و عمدتا P . major و P . lanceolata و مقدارى نيز از ساير گونه‌هاى فوق عرضه مىشود . از نظر تركيبات شيميايى و خواص گونه‌هاى فوق كم‌وبيش شبيه هستند و همهء آنها از نظر زراعى علف هرز مراتع محسوب مىشوند ولى از نظر دارويى داراى خواص مفيدى مىباشند . در هند برگهاى تازهء بارهنگ بخصوص گونه P . lanceolata داراى خاصيت ضد باكترى است و روى زخمها و جراحتها و نقاط ملتهب مىگذارند ، خيلى مفيد است [ G . I . M . P ] . اين كار را مرسوم است كه در گيلان ، شمال ايران نيز مىكنند و از له شدهء برگ بارهنگ براى التيام زخم استفاده مىكنند . آقاى دكتر H . Leclerc نيز در تجربياتى نشان داده است كه اگر برگ تازهء بارهنگ را چند ساعت در آب جوشيده گذارند و قطعات آن را روى زخمها بيندازند در التيام زخم تسريع مىشود . در هند از برگهاى گونهء P . major نيز به همين ترتيب استفاده مىشود و از دانه‌هاى بارهنگ به عنوان تونيك و محرك و براى معالجهء اسهال خونى تجويز مىشود ، بعلاوه از برگها و ريشهء بارهنگ نيز به عنوان تب‌بر مصرف مىشود . در فرانسه مرسوم است از برگها يا ريشهء بارهنگ 100 - 50 گرم گرفته در يك ليتر آب جوشانده و براى قطع اسهال 3 فنجان در روز مىخورند قابض و آرام‌بخش است . در مناطق مختلف كشورهاى خاور دور از تخم ، برگ ، ريشه و خلاصه از تمام قسمتهاى بارهنگ به عنوان دارو استفاده مىشود و مصرف آن تا حدى توسعه دارد كه در اغلب مناطق به‌طور پرورشى نيز توليد مىشود و در مزارع بزرگ كاشته مىشود . تخم بارهنگ كه در آب ريخته شود ، لعاب توليد مىكند و براى نرم كردن سينه [ هوپر ] و به عنوان تب‌بر [ چونگ ] ، معرّق [ كاريونه و كيمورا ] ، مدّر [ لوئى ] ،

--> ( 1 ) . Holoside Planteose ( 2 ) . Bitter compounds